Investeren in nieuwe technologie

Om efficiënt en toekomstgericht te werken, houdt de VMW de vinger aan de pols op het vlak van de nieuwste technologische ontwikkelingen. Er loopt een uitgebreid programma voor onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot watertechnologie in de ruimste betekenis van het woord.

In 2008 stonden er heel wat belangrijke onderzoeksprojecten op het programma:

Een masterplan voor De Blankaart (Diksmuide)
Het waterproductiecentrum De Blankaart in Diksmuide maakt voor de productie van drinkwater gebruik van oppervlaktewater uit de IJzer en de polders van het Blankaartgebied. Het water wordt opgeslagen in een spaarbekken van 3 miljoen kubieke meter. Het waterproductiecentrum werd gebouwd in 1972 en is daarmee de oudste oppervlaktewaterwinning van de VMW.

De intensieve landbouw in het IJzerbekken en de aanwezigheid van veel natuurlijk organisch materiaal in het oppervlaktewater, vereisen een aanpassing van de waterbehandelingsinstallatie. Daarom startten we in 2005 met het uittekenen van een masterplan om de waterbehandeling te optimaliseren. In 2006 was na onderzoek gebleken dat het technisch haalbaar is om de uit bedrijf genomen nitraatverwijderingseenheid om te bouwen tot een ionenwisselaar met magnetische harskorrels voor de verwijdering van organische stoffen. In april 2008 werd een proefinstallatie opgestart om dit procédé uit te testen.

Oxidatie in de behandeling van oppervlaktewater
Dit onderzoeksproject resulteerde in een verbeterd inzicht in de oxidatieprocessen. In het bijzonder konden besluiten worden getrokken over de impact van ozondosering op de vorming van desinfectiebijproducten, de behandeling van pesticiden en organische stoffen en de biologische stabiliteit van het geproduceerde drinkwater.

Een uniforme aanpak voor procescontrole
De VMW wil komen tot een uniforme aanpak van de procescontrole, zowel bij de productie als bij het transport van drinkwater. In 2008 werden de nodige voorstudies uitgevoerd om de functionele noden vast te stellen. In de loop van 2009 zullen pilootproeven uitgevoerd worden.

Kwetsbaarheid grondwaterwinningen
Nadat op enkele plaatsen verhoogde pesticidenconcentraties in het grondwater werden vastgesteld, heeft de VMW in 2008 een grondige kwetsbaarheidsanalyse van haar grondwaterwinningen uitgevoerd. Elke grondwaterwinning kreeg daarbij een hydrogeologische kwetsbaarheidsscore. De conclusie: 57% van de totale capaciteit grondwater heeft een hoge tot zeer hoge kwetsbaarheid. Er werd een plan van aanpak opgemaakt, dat de focus legt op het invoeren van brongerichte maatregelen door de overheid. Zo moet het mogelijk zijn verdere maatregelen in de waterbehandeling, met belangrijke investeringen, te vermijden.

Een gerichte aanpak voor het IJzerbekken
De kwaliteit van het water in het Ijzerbekken is vaak onvoldoende omwille van hoge concentraties aan pesticiden en herbiciden. Die verplichten de VMW om periodiek en voor langere periodes de waterinname in het spaarbekken stil te leggen. Pesticiden horen immers niet thuis in het kwaliteitsvolle drinkwater dat de VMW wil leveren.

In 2008 heeft de VMW een brede screening uitgevoerd van pesticiden op de innamepunten van ruw water voor het spaarbekken. De resultaten van dit onderzoek laten toe om ons verder te concentreren op de ‘nieuwe pesticiden'. Zo ontwikkelt het centraal VMW-laboratorium analysetechnieken voor deze nieuwe stoffen, in samenwerking met de Vlaamse Milieumaatschappij.

Intelligente watermeters
De VMW volgt de marktontwikkeling op het vlak van intelligente watermeters, zowel in binnen- als buitenland. Met het oog op synergie wordt ook de evolutie in de energiesector (elektriciteit en gas) nauwgezet opgevolgd. Dit gebeurt via gesprekken met VREG, Eandis, maar ook via de KWR-werkgroep ‘online metering', die de Nederlandse drinkwaterbedrijven begeleidt bij dit dossier. In 2008 werd daarnaast het eerste luik van een testprogramma opgestart in samenwerking met het logistiek centrum van de VMW.

We spreken pas van ‘intelligente meters' als die ook voorzien zijn van een regelbaar ventiel. Dit type meter kan op langere termijn zeer interessante perspectieven bieden:

om gedifferentieerd te kunnen tariferen
om voorafbetalingssystemen te kunnen toepassen
om de aanvoer naar elke aansluiting af te schakelen bij werken of storingen
om fraude op te sporen
voor nieuwe diensten zoals lekbewaking van de binneninstallatie, drukmeting, temperatuurmeting ...

Ook in 2009 heeft de VMW heel wat projecten in het vooruitzicht:

het masterplan waterbehandeling voor het waterproductiecentrum De Blankaart, waarvoor de definitieve conclusies van proefondervindelijk onderzoek zullen worden geformuleerd en een gefaseerde realisatie van een nieuw waterbehandelingsstation zal worden uitgetekend;
het proefinstallatieonderzoek flotatie voorafgegaan door MIEX in het WPC Kluizen, dat een daling van de behandelingskosten door het gebruik van minder chemicaliën in de huidige klassieke behandelingseenheid flotatie beoogt;
de studie van het oeverbemalingsproject Meerheuvel in Dilsen-Stokkem, waarvoor geofysische metingen en verkenningsboringen worden uitgevoerd;
de haalbaarheidsstudie van een oppervlaktewaterwinning op de Leuvense Vaart, waarvoor maandelijks door het centraal laloratorium volledige kwalitatieve analyses gebeuren op 3 locaties en de kwantitatieve mogelijkheden worden onderzocht;
het proefinstallatieonderzoek ontharding met elektrolyse in het WPC Walshoutem, dat een alternatief moet vormen voor ontharding met korrelreactoren voor grondwaterwinningen met een kleine productiecapaciteit;
het proefinstallatieonderzoek voor de optimalisatie van de ontijzering en ontmanganing in het te renoveren waterproductiecentrum in Londerzeel;
de kennisverdieping inzake proceswaterbereiding via ultrafiltratie en omgekeerde osmose;
de verderzetting van een programma watermetertechnologie, in samenwerking met het ALC, in het bijzonder het onderzoek naar de inzetbaarheid van statische elektronische meters als alternatief voor de klassieke watermeters;
de verdere ontwikkeling van analysetechnieken voor pesticiden door het centraal laboratorium, in samenwerking met VMM voor een aantal stoffen.